Telefon orqali firibgarlik holatlari ko‘payib borayotgan bir paytda Android foydalanuvchilari uchun yangi xavfsizlik tizimi taqdim etildi. Endilikda o‘zini qarindosh yoki yaqin tanish sifatida ko‘rsatadigan firibgarlarni aniqlash osonroq bo‘ladi.
Firibgarlar qanday ishlaydi?
So‘nggi yillarda jinoyatchilar sun’iy intellekt yordamida odamlarning ovozini taqlid qilib, qarindoshi yoki do‘sti nomidan qo‘ng‘iroq qilayotgan holatlar ko‘paygan. Ular odatda:
- “Onangizman, pul kerak”
- “Akamman, muammoga tushib qoldim”
- “Farzandingiz avariyaga uchradi”
kabi yolg‘on bahonalar bilan pul undirishga urinadi.
Android qanday himoya qiladi?
Google Android va Telefon ilovasida qo‘ng‘iroq qilayotgan qurilmaning haqiqiyligini tekshiruvchi yangi “raqamli qo‘l siqish” (digital handshake) texnologiyasini joriy etmoqda. Tizim qo‘ng‘iroq manbasini tekshiradi va uning haqiqiy qurilmadan amalga oshirilganini tasdiqlaydi.
Agar qo‘ng‘iroq ishonchli tarzda tasdiqlansa, foydalanuvchi ekranda maxsus belgi ko‘radi. Tasdiqlanmagan yoki shubhali qo‘ng‘iroqlar esa alohida ko‘rsatiladi.
Sun’iy intellektga qarshi sun’iy intellekt
Mutaxassislarning fikricha, ovozni klonlash texnologiyalari rivojlanib borayotgan bir paytda oddiy telefon raqamiga ishonish yetarli emas. Shu sabab yangi tizim qo‘ng‘iroqning kimdan kelayotganini texnik jihatdan tekshirishga yordam beradi.
Foydalanuvchilar nimalarga e’tibor berishi kerak?
Yangi himoya tizimiga qaramay, ekspertlar quyidagilarni tavsiya qilmoqda:
- telefonda pul yuborish talab qilinganda shoshilmaslik;
- qarindosh nomidan qo‘ng‘iroq bo‘lsa, qayta qo‘ng‘iroq qilib tekshirish;
- bank karta ma’lumotlarini aytmaslik;
- shubhali qo‘ng‘iroqlar haqida mobil operator yoki huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berish.
Google’ning yangi texnologiyasi firibgarlikni to‘liq yo‘q qila olmasa-da, foydalanuvchilarni eng keng tarqalgan telefon firibgarligi sxemalaridan himoya qilishga yordam berishi kutilmoqda.
