So‘nggi ilmiy izlanishlar shuni ko‘rsatadiki, ijtimoiy tarmoqlardan faol foydalanish ayollarda o‘z-o‘zini baholash darajasining pasayishiga olib kelishi mumkin. Tadqiqot natijalari shuni tasdiqlaydiki, ko‘plab foydalanuvchilar internetda boshqalar bilan solishtiruvchi xulq-atvor tufayli o‘zini kamroq qadrlaydi, ayniqsa o‘z tanasi yoki hayoti haqida salbiy fikrga beriladi.
Ijtimoiy tarmoqlar va o‘zini baholash: nima sabab bo‘ladi?
Mutaxassislar fikricha, ijtimoiy media platformalar, xususan Instagram, TikTok, Facebook kabi ilovalardagi idealizatsiya qilingan tasvirlar — boshqalar hayotining faqat eng yorqin, muvaffaqiyatli va chiroyli tomonlarini ko‘rsatadi — bu ko‘pincha “yuqori solishtirish” tuyg‘usini kuchaytiradi. Foydalanuvchilar o‘z hayoti yoki qiyofasini bunday ideal bilan taqqoslaganida o‘zini tom ma’noda yetarlicha deb hisoblamasligi mumkin
Tadqiqotlar natijasida
- Ijtimoiy tarmoqlarni ko‘proq ishlatadigan ayollar o‘zlarini baholashlarida pastroq natija ko‘rsatgan.
- Idealizatsiya qilingan kontent tasvirlari ta’sirida tanaga nisbatan norozilik hissi kuchayishi mumkin.
- O‘zini baholash past bo‘lgan foydalanuvchilar ijtimoiy tarmoqlardan foydalanganda ularning ruhiy farovonligi va o‘ziga bo‘lgan ishonchi yomonlashishi kuzatilgan.
Psixologik ta’sirlar
Ijtimoiy tarmoqlar orqali doimiy taqqoslash jarayoni foydalanuvchilarni stress, kam o‘zini qadrlash, tanaga nisbatan norozilik va yuqori salbiy hissiyotlarga olib keladi. Bu holat ayrim hollarda depressiya, kayfiyat pasayishi yoki ijtimoiy xavotir ham bo‘lishi mumkin, ayniqsa o‘ziga ishonchi past bo‘lgan ayollar orasida.
Nima qilish mumkin?
Psixologlar ijtimoiy tarmoqlardan foydalangan vaqtni cheklash, o‘ziga yoqadigan va ijobiy kontentni tanlash hamda real hayotdagi faol aloqalarga ko‘proq vaqt ajratishni tavsiya qiladi. Bu o‘z-o‘zini baholash darajasini yaxshilashga yordam beradi.
