{"id":7116,"date":"2026-08-12T09:48:49","date_gmt":"2026-08-12T06:48:49","guid":{"rendered":"https:\/\/mood.uz\/?p=7116"},"modified":"2026-08-12T09:48:52","modified_gmt":"2026-08-12T06:48:52","slug":"xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/","title":{"rendered":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xitoylik olimlar kelajakdagi kiyim-kechak sanoatini o\u2018zgartirishi mumkin bo\u2018lgan noodatiy material yaratdi. <strong>Shenzhen Institute of Advanced Technology<\/strong> tadqiqotchilari tirik zamburug\u2018 mitseliyasidan tayyorlangan, shikastlanganda o\u2018zini qayta tiklay oladigan yangi turdagi matoni ishlab chiqdi. Tadqiqot natijalari <em>Science Advances<\/em> jurnalida e\u2019lon qilingan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yangi materialning asosini <strong>Cordyceps militaris<\/strong> zamburug\u2018ining tirik mitseliyasi tashkil etadi. Oddiy mitseliy asosidagi materiallarda zamburug\u2018 odatda quritilib, faoliyati to\u2018xtatiladi. Xitoylik olimlar esa tirik hujayralarni saqlab qolish usulidan foydalangan. Shu sababli material ma\u2019lum sharoitlarda yana o\u2018sish xususiyatini saqlab qoladi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"840\" height=\"560\" src=\"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7118\" srcset=\"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image.png 840w, https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-300x200.png 300w, https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-768x512.png 768w, https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-750x500.png 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 840px) 100vw, 840px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Material shikastlanganda uning yirtilgan qismiga oz miqdorda yangi zamburug\u2018 mitseliyasi va maxsus oziqlantiruvchi eritma qo\u2018shiladi. Shundan so\u2018ng mitseliy yangi tolalar hosil qilib, zararlangan joyni qayta tiklay boshlaydi. Jarayon davomida elim yoki oddiy tikuv iplaridan foydalanish talab etilmaydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Olimlar materialga boshqa foydali xususiyatlarni ham berishga muvaffaq bo\u2018lgan. Masalan, maxsus xamirturush yordamida matoga tabiiy ko\u2018k rang berilgan, <strong>Aspergillus niger<\/strong> zamburug\u2018i esa ultrabinafsha nurlardan himoyalovchi qatlam hosil qilish uchun qo\u2018llangan. Materialning yuzasi suvni qaytarish xususiyatiga ega bo\u2018lgani sababli u ma\u2019lum darajada o\u2018zini o\u2018zi tozalashi ham mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tadqiqotchilar yangi material asosida konseptual ko\u2018ylak ham yaratgan. U Berlin shahridagi biomateriallar kompaniyasi <strong>Peelshere<\/strong> bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan. Hozircha texnologiya kundalik kiyimlardan ko\u2018ra konseptual moda, aksessuarlar, ko\u2018rgazma buyumlari, dekorativ to\u2018qimachilik va biologik parchalanadigan qadoqlash kabi yo\u2018nalishlarda qo\u2018llash uchun ko\u2018rib chiqilmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Materialning yana bir muhim jihati \u2014 uning ekologik xususiyatlari. Tadqiqotlarga ko\u2018ra, u tuproqda taxminan <strong>41 kun ichida biologik parchalanishi<\/strong> mumkin. Bu uni an\u2019anaviy sintetik matolarga nisbatan ekologikroq muqobilga aylantirishi mumkin, biroq aynan shu tez parchalanish xususiyati kundalik kiyimlar uchun yetarlicha chidamlilikni ta\u2019minlash masalasini ham keltirib chiqaradi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hozircha \u201co\u2018zini tiklaydigan mato\u201d do\u2018konlarda sotiladigan tayyor kiyim darajasiga yetmagan. Shunga qaramay, tadqiqotchilarning ishlanmasi tirik organizmlardan foydalanib, o\u2018z xususiyatlarini qisman tiklay oladigan yangi avlod materiallarini yaratish yo\u2018lidagi muhim tajribalardan biri bo\u2018lib qolmoqda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xitoylik olimlar kelajakdagi kiyim-kechak sanoatini o\u2018zgartirishi mumkin bo\u2018lgan noodatiy material yaratdi. Shenzhen Institute of Advanced Technology tadqiqotchilari tirik zamburug\u2018 mitseliyasidan tayyorlangan, shikastlanganda o\u2018zini qayta tiklay oladigan yangi turdagi matoni ishlab chiqdi. Tadqiqot natijalari Science Advances jurnalida e\u2019lon qilingan. Yangi materialning asosini Cordyceps militaris zamburug\u2018ining tirik mitseliyasi tashkil etadi. Oddiy mitseliy asosidagi materiallarda zamburug\u2018 odatda quritilib, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":7117,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"buzzeditor_post_format":"","footnotes":""},"categories":[75,76,1,67],"tags":[],"class_list":["post-7116","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-garoyib","category-jozibador","category-umumiy","category-yangiliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\r\n<title>Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood<\/title>\r\n<meta name=\"description\" content=\"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood\" \/>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mood\" \/>\r\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-12T06:48:49+00:00\" \/>\r\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-12T06:48:52+00:00\" \/>\r\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg\" \/>\r\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\r\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"168\" \/>\r\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\r\n<meta name=\"author\" content=\"Sevinch\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sevinch\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/\",\"url\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/\",\"name\":\"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-12T06:48:49+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-12T06:48:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/#\/schema\/person\/6956536bce974a86934efc2f444bf705\"},\"description\":\"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg\",\"width\":300,\"height\":168},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/mood.uz\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mood.uz\/\",\"name\":\"Mood\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mood.uz\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/#\/schema\/person\/6956536bce974a86934efc2f444bf705\",\"name\":\"Sevinch\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/mood.uz\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"\/\/www.gravatar.com\/avatar\/65b1a73aa484e26ea14d0dbb3b0cbf62?s=96&#038;r=g&#038;d=mm\",\"contentUrl\":\"\/\/www.gravatar.com\/avatar\/65b1a73aa484e26ea14d0dbb3b0cbf62?s=96&#038;r=g&#038;d=mm\",\"caption\":\"Sevinch\"},\"url\":\"https:\/\/mood.uz\/uyeler\/sevinch\/\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood","description":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood","og_description":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood","og_url":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/","og_site_name":"Mood","article_published_time":"2026-08-12T06:48:49+00:00","article_modified_time":"2026-08-12T06:48:52+00:00","og_image":[{"width":300,"height":168,"url":"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Sevinch","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Sevinch","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/","url":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/","name":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mood.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg","datePublished":"2026-08-12T06:48:49+00:00","dateModified":"2026-08-12T06:48:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/mood.uz\/#\/schema\/person\/6956536bce974a86934efc2f444bf705"},"description":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi - Mood","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#primaryimage","url":"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/mood.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/images-2.jpg","width":300,"height":168},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/2026\/08\/12\/xitoylik-olimlar-ozini-qayta-tiklaydigan-mato-yaratdi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/mood.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Xitoylik olimlar o\u2018zini qayta tiklaydigan mato yaratdi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mood.uz\/#website","url":"https:\/\/mood.uz\/","name":"Mood","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mood.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mood.uz\/#\/schema\/person\/6956536bce974a86934efc2f444bf705","name":"Sevinch","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/mood.uz\/#\/schema\/person\/image\/","url":"\/\/www.gravatar.com\/avatar\/65b1a73aa484e26ea14d0dbb3b0cbf62?s=96&#038;r=g&#038;d=mm","contentUrl":"\/\/www.gravatar.com\/avatar\/65b1a73aa484e26ea14d0dbb3b0cbf62?s=96&#038;r=g&#038;d=mm","caption":"Sevinch"},"url":"https:\/\/mood.uz\/uyeler\/sevinch\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7119,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7116\/revisions\/7119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mood.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}