Yevropadagi kuchli issiq va qurg‘oqchilik sabab Dunay daryosida suv sathi keskin pasayib, qariyb 1700 yil avval qurilgan Rim ko‘prigining qoldiqlari yana yuzaga chiqdi. Tarixiy inshootning poydevor qismlari Bolgariyaning shimolida, Gigen qishlog‘i yaqinida aniqlangan.
Gap imperator Konstantin I davrida qurilgan Konstantin ko‘prigi haqida ketmoqda. Inshoot milodiy 328-yilda foydalanishga topshirilgan bo‘lib, hozirgi Bolgariya hududidagi Ulpia Oeskus shahri bilan hozirgi Ruminiya hududidagi Sucidava manzilini bog‘lagan. Ko‘prikning umumiy uzunligi 2,4 kilometrdan ortiq bo‘lgan va u qadimgi dunyoning eng yirik muhandislik loyihalaridan biri hisoblangan.
Tarixiy manbalarga ko‘ra, ko‘prik taxminan 40 yil davomida foydalanilgan. Milodiy IV asrning ikkinchi yarmida, taxminan 367-yilda, u vayron qilingan. Shunga qaramay, uning ayrim poydevor qismlari asrlar davomida Dunay tubida saqlanib qolgan.
Suvning noodatiy darajada pasayishi arxeologlarga ushbu qadimiy inshootni yaqindan o‘rganish uchun noyob imkoniyat yaratdi. Bolgariyaning Pleven viloyatidagi Mintaqaviy tarix muzeyi mutaxassislari ko‘prik qoldiqlarini dronlar yordamida suratga olib, uning poydevor tuzilishini hujjatlashtirmoqda.
Mutaxassislarning qayd etishicha, ko‘prikning qurilishi Rim imperiyasining o‘sha davrdagi muhandislik imkoniyatlari qanchalik yuqori bo‘lganini ko‘rsatadi. Uning uzunligi va murakkab konstruksiyasi zamonaviy texnologiyalarsiz bunday ulkan inshootni barpo etish naqadar katta mehnat talab qilganini tasavvur qilish imkonini beradi.
Biroq tarixiy topilmaning yuzaga chiqishi ortida jiddiy ekologik muammo ham turibdi. 2026-yil yozida Yevropaning ayrim hududlarida kuzatilgan kuchli issiq va uzoq davom etgan qurg‘oqchilik Dunay suv sathining keskin pasayishiga sabab bo‘lmoqda. Bu nafaqat tarixiy obidalarni yuzaga chiqarmoqda, balki daryo transporti, energetika va qishloq xo‘jaligiga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Shu tariqa, ming yillik tarixga ega ko‘prikning qoldiqlari kutilmaganda yana ko‘zga tashlandi. Arxeologlar uchun bu tarixni o‘rganishning noyob imkoniyati bo‘lsa, olimlar uchun Dunaydagi suv sathining keskin pasayishi Yevropadagi qurg‘oqchilik muammosining jiddiyligini yana bir bor ko‘rsatmoqda.
